Historia solas | Felizia Olabe, Gasteizko emazte mezenasa

Felizia Olabe Salaberri (1838 - 1912) Gasteizko mezenas garrantzitsua eta ongilea izan zen. Familia burges bateko alaba bakarra izan zen. Bere gurasoak zendu zirelarik, oinordekotzan jasotako ondarea hiriko instituzio desberdinen artean banatu zuen: eliza, udala, hezkuntza, egoera txarrean zeuden emazteak, haurrak... Emazte berezi horren bizia ezagutarazi digu aste honetan Peio Etxeberrik.

Historia solas | Bartolome Karrantza, Inkisizioak jazarritako artzapezpikua

1503an Miranda de Argan jaiotako nafar hau historiara pasa zen Felipe II.a erregearen Gortean eragin handiena izan zuen gizonetako bat izateagatik eta teologiari buruz egindako lan gotorrengatik. Toledoko (Gaztela) artzapezpikua izan zen, eta paper garrantzitsua jokatu zuen Trentoko Kontzilioan. Kristautasunza zuen ikuskerak arazoak sorrarazi zizkion Inkisizioarekin. Birritan auzitara eramana izan zen Erasmo eta Luteroren ideien eragina zuelakoan. Presondegian zortzi urte eman ondotik hil zen teologo nafarra. Pertsonai berezi horren berri eman digu Peio Etxeberri historialariak.

HISTORIA SOLAS | Aberri Eguna frankismo ondoan

Espainiako Gerla Zibilaren ondotik, bi hamarkadetan Aberri Egunik ez da ospatuko. 1947 eta 1949 arteko salbuespenekin, 1963ean antolatu zen Francoren estatu kolpearen ondoko lehen Aberri Eguna, Itsasun (Lapurdi). Hortik aitzina urtero antolatuko da, urtez-urte, ospakizunaren izaera aldatuko, eta aldarrikapenak nahiz antolatzaileak ugarituko direlarik.

HISTORIA SOLAS | Aberri Eguna, Gerla Zibilaren atarian

Lehen Aberri Eguna 1932ean antolatu zuen EAJ-PNB alderdiak. Ospakizun folkloriko-erlijioso gisa egin zen, Espainiako Gobernuaren debekuak saihesteko. Haatik, bere izaera politikoa nagusituko zen, bereziki Espainiako II. Errepublikaren azken urteetan. Aste honetan, 1935 urteko Aberri Eguna hartu du hizpide Peio Etxeberrik.

HISTORIA SOLAS | Lehen Aberri Egunak

Duela 91 urte ospatu zen 1932ko martxoaren 27an lehen Aberri Eguna, EAJ-PNB alderdiaren ekimenez. Bilbon egin zuten eta Euskal Herri osoko 60.000 pertsona inguru bildu ziren. Ospakizun horren sorreraz mintzatu da Peio Etxeberri.