Gorka Torre: «Ezin dugu onartu euskarak Euskal Herrian bigarren mailako hizkuntza baten estatusa ukaitea»

Euskararentzat justizia aldarrikatuko dute Baionako karriketan igandean, Euskal Herrian Euskaraz mugimenduak deiturik. Izan ere, EHEko bi kide Baionako auzitegirat deitu dituzte apirilaren 11rako, joan den abenduan, euskararen nazioarteko egunean burutu zuten ekintzarengatik: auzitegiko murruan idazteagatik «justizia euskararentzat». Euskalgintzako hainbat eragilek ere babestu du igandeko manifa. Hauetan Euskal Konfederazioak agiri bat plazaratu du euskaltzale guziak mobilizatzera deitzen ditu, auzipetuei babesa adierazteko eta euskaldunen kontrako kriminalizatzea gelditzea aldarrikatzeko.

Ursuya klinika hestearen kontra, bat eginik agertu dira langile eta arduradunak

ARS Eskualdeko Osasun Agentziak martxoaren 31an deliberatu zuen klinikari baimenak ezeztatzea. Ondorioz ateak hetsi beharko ditu hilabete bukaeran. Asteazken honetan, zuzendariak kazetariei bisita gidatua egin zien egoitzaren itxuraz jujatu dezaten. Ursuya klinika ez dela prentsan erraten den bezain estatu txarrean erakutsi nahi izan du Dominique DIharce zuzendariak bisita horrekin. Hezetasuna, arratoiak edo segurtasun arau zaharkituak... entzun direnak gezurtatu nahi izan ditu. ARS agentziaren erabaki aho batez «bidegabekoa» eta «neurriz kanpokoa» dela salatzen dute langileen ordezkaritzak eta klinikako zuzendaritzak. Egoitzaren parte bat berriki arraberritua izan da, logelak eta kirol gela adibidez. Obesitate arazoak dituzten pazienteak eta Alzheimer pairatzen duten adineko pertsonak artatzen dituzte nagusiki. Neurologo, mediku, kirol erakasle edota dietalariek osatzen dute erietxeko lan taldea, hauen esperientzia eta gaitasuna galduko direla azpimarratu dute. Bestalde Alzheimer eriak hartzen dituen unitateko pazienteak zer bilakatuko diren monumento ez da argi bertako osasun langileen arabera. Eskualdeko osasun agentziak ez du bere erabakia aldatuko, aukera bakarra auzitegira jotzea da. Preseski, ondoko egunetan errekurtso bat pausatuko du klinikak administrazio-auzitegian. Aztertzen ari diren beste aukera da kudeatzaile berri bati saltzea gunea.

«LGBTfobiari lotu bortizkeria gehiena, eskolan gertatzen da»

LGBT+ pertsonen kontrako giroa agerian utzi du Les Bascos elkartearen ikerketak. Ipar Euskal Herriko, Landetako eta Biarnoko berrehun pertsonek arrapostu eman diote iaz elkarteak hedatu duen galdetegiari. 2024 urteko inkesta sarean argitaratu dute. Zehazki, Iparraldean 92 lekukotasun anonimo bildu dituzte. Erantzunek LGBT pertsonen eskolako jazarpena agerian uzten dute: ahozko bortizkeria %96k jasan du eta eraso fisikoak %72k. Bestalde, salaketa gutti egiten direla erakusten dute lekukotasunek, «polizia-etxeko edo jendarmeriako langileen izaera homofoboaren beldurraz». Preseski horri buru egiteko Les Bascos elkarteak hitzarmen bat adostu zuen prefeturarekin, bereziki langileen formakuntza bultzatzeko. Ikerketari begiratuz, nabarmentzekoa da LGBT pertsonen kontrako erasoen biktima ugari emazte lesbianak direla. Eraso LGTBfoboak salatzeko aukera ematen du Les Bascos elkarteak bere webgunean.

Dragatze lanak abiatu dituzte Txingudiko Badiako Hendaiako aldean

Txingudiko Badiako urpeko lohiak kentzeko lanak abiatu dituzte, lehen fase honetan Hendaiako kirol portuan zentraturik. Aurten 35.000 metro kubo sedimentu inguru ateratzea dute helburu, portuko hondoa garbitzeko asmoz. Hurrengo urtean, berriz, Hendaiako itsasadarrean egingo dituzte lanak, baina Hondarribiko aldean ez da jarduketarik aurreikusi, egutegi eta aurrekontu kontuak direla medio. Fort Boyard izeneko itsasontzia lanean hasi da dagoeneko, garabiaren pala uraren azpian murgilduz eta hondoan pilatutako lohiak jasotzen. Irudi hori, apirilaren 1ean ikusgai izan da, urte luzez atzeratutako lan baten hasiera irudikatuz. Izan ere, bederatzi urteko zainaldiaren ondoren, Hendaiako portuan eta Txingudiko badiako inguruan dragatze proiektua martxan jarri dute, Charente departamenduko Itsas Zerbitzuek bultzatuta.

Enpresen salmenta aitzinikuspenak neurtzeko AA sistema garatu du Bidarteko enpresa batek

Adimen artifiziala enpresen munduan nagusi egiten ari da. Informatika sistemak garatzen dituen SEI enpresak adimen artifiziala baliatzen duen AKOLADE sistema garatu du. Adimen artifizialari esker, Frantzia mailako enpresak laguntzen ditu jakiten zein produktu hobe salduko diren adibidez. Tokiko enpresekin ere lan egiten du, hala nola, Socoa Hendaian edo Boardriders Donibane Lohizunen. Horrez gain, enpresaren parte administratiboa kudeatzen ahal du AKOLADEk. Gaur egun 70 langile ditu SEI enpresak Bidarten. Hego Euskal Herrian den LKS informatika enpresaren adar bat da, LKS enpresa Mondragon kooperatibako kide da.

Beñat Molimos: «Herritarren babesari esker du Laborantza Ganbarak iraun hogei urte hauetan»

Euskal Herriko Laborantza Ganbarak hogei urte bete ditu. 2005ean sorturik, bataila anitzetatik pasa da Ainiza-Monjoloseko erakundea. Epaiketak, sustengu kanpainak edota Lurramaren sortzea, gorabehera ainitz izan ditu hogei urtez. Asteburu honetan, urteroko besta antolatuko dute Heletan. Goizean 10:30etatik goiti, Eiheraldia etxaldearen bisita antolatuko dute Ugo Arbelbide laborariarekin. Oren bata eta erdietan herri bazkaria, arratsaldean animazioak eta arratsean kontzertuak: Anari, Frikun, Kuartz eta DJ infernu.

Isabelle Arangoitz eta Beatriz Lafuente: «Drogen kontsumoaren fenomenoa banalizatzen ari da»

Gero eta gazte gehiago droga munduan sartzen direla eta droga hartzea gero eta normalizatuagoa dela oharturik, foro bat antolatzea erabaki du Baigorriko Diziplina Anitzeko Osagarri Etxeak. Bertan, osagarri mentala, sexuala, drogak, tabakoa, ingurumenari lotu osagarria, aktibitate fisikoa, elikadura, alor soziala eta beste hainbat gai aipatuko dira. Garazi-Baigorri eta Larzabaleko laugarrenetik terminalera bitarteko ikasleek parte hartuko dute, orotara 800 gazte inguruk. Egun hau, hogei partaidekideekin batera antolatu dute, horien artean dira CPAM, MSA, Ligue, Garazi Arrosa, Jara mediku bulegoa, Adoenia edota France Addiction Bizia elkartea. Egun bukaeran, ikasleei, foroari buruzko galdetegi bat emanen zaie, egun horren ebaluatzeko eta informazio liburuxka bat.

Apiril-arraina: Hazparneko zirtzilak auzitara, Peio Etxeleku enpresaburua «difamatzeagatik»

Hazparneko zirtzilek plenta bat jasoko dute difamazioagatik. Hala deliberatu du Agour gasna enpresako buru den Peio Etxelekuk, haren izenari eta enpresari kritika egiteagatik. Haien aldetik, Hazparneko zirtzilak libertimenduen geroaz arranguratuak agertu dira eta auziari buru egiteko helegitea pausatuko dute.

Arlo sozialeko eta osagarrigintzako murrizketak gaitzetsi dituzte sindikatuek

Berrehun langile inguru elkarretaratu dira Kontseilu Departamentalaren aitzinean, apirilaren lehenean. Baionan den departamenduko egoitzaren aitzinean bildu dira langileak CFDT, LAB, CGT eta Sud Solidaire sindikatuek deiturik. Arlo pribatu eta publikoko erizain, erizain laguntzaile, hezitzaile, edo haurtzainek, osasunaren eta kohesio sozialaren sektorearen egoera ahula salatu dute. Frantses gobernuak eta departamenduak pairatzen dituzten aurrekontu mozketengatik, joan den abuztuan onartu zen 183 euroko Segur sari-gehigarriaren hedatzea ez dutela denek eskuratuko azpimarratu dute. Murrizketek egunerokoan ondorio zuzenak dituztela ohartarazi du Evelyne Mouesca etxez-etxeko langilea eta LAB sindikatuko ordezkariak; izan ere, ordutegien aldetik erabateko malgutasuna galdegiten zaie kontratu mugatuko langileei: «Kontratu txikiak egiten dizkiete eta ondotik edonoiz deitzen dituzte ordezkapenak betetzeko. Ezin zaie galdegin beti disponible egotea, gero hamar oreneko hilabete sari baten truke». Horrez gain, etxez-etxeko langileen lanaldi barneko joan-jinen kostuak emendatu diren arren, bide-gastuen ordainen baremoa ez dela emendatu salatu du Mouescak.