Baionako San Izpiritu zubian Israelgo bandera ezartze gaitzetsi dute

Palestinan gertatzen ari den sarraskia ukatzen ote du Baionako herriko etxeak? Larunbatean ehundik gora militantek galdera pausatu diote Jean René Etxegarai auzapezari. Stop Genocide kolektiboak deiturik bildu ziren San Izpiritu zubian, Israelgo bandera kentzeko asmoarekin. Hamabost bat poliziaz inguratua zen larunbat honetan san izpiritu zubia apaintzen duten banderen artean, bat bereziki. Israelgo Estatuarena. Stop Genocie kolektiboak deia zabaldu zuen bandera hori kendu dezan herriko etxeak. Joan den urteko ekainean Palestinaren bandera zubian jarri eta kasik berehala kendu zuen herriko etxeak. «Auzapezak elkartasuna eraitsi behar du gertatzen ari den sarraskiarekin» erran digu David militanteak. Palestinaren aldeko militanteak ezin izan dira hurbildu banderatik, ondorioz manifestaldian ibili ziren Baionako karriketan. San izpirituko zubian ere autoen zirkulazioa oztopatu zuten.Iaz, maiatz bukaeran, bikote batek Israelgo bandera hondatu zuen. Herriko etxeak salaketa pausatu zuen, eta geroztik bi gazteak atxilotuak eta epaituak izan dira. Geroztik, Israelgo banderaren zutoinean produktu bat ezarri dute, jendea irristatzeko eta goiti ez igaiteko.

Haritz Larrañaga: «Fikzioa 80. hamarkadako Zarautzen kokatu dut, atal bat Iparraldeko Getariari eskainiz»

Ipar Euskal Herriko Getarian bizi da Haritz Larrañaga idazlea, nahiz eta Hego Euskal Herriko Getariaren auzoa den Zarautzen sortu den. Bi anaiaren bizia kontatzen duen fikzioa da, batek surfaren bidea hartu du eta besteak borroka armatuarena. Bizitzan bat bestearengandik urrun baina gogoan hurbil. 80garren hamarkadan kokatzen du istorioa, Zarautzen. Bere auzoko gazte ainitz drogan sartuak ziren, herriko beste batzuk Euskal Herriaren alde borrokan, horietan bere anaia, eta bera... itsasoan murgildurik surfean. Atal bat eskaintzen dio Zarautzi, beste bat surfari eta atal bat ere gaur egun bizi den Getaria herriari. Txalaparta argitaletxearen eskutik atera berri du “Olatuak sutzen direnean” liburua.

Gaskoieraren aldeko ekimenak laguntzeko 25.000 euro banatu ditu Elkargoak

Ipar Euskal Herrian 320.000 biztanletarik 5.000 inguruk mintzatzen edo ulertzen du gaskoia. Hizkuntza egoera biziki larrian da eta diglosia egoera bortitza arindu nahian, Euskal Hirigune Elkargoak De Cap tau Monde! dispositiboaren seigarren edizioa aurkeztu du. 25.000 euro banatuko ditu gaskoiaren eta okzitanieraren laguntzeko. Hezkuntza eskaintza sendotzea da helburuetarik bat. par Euskal Herrian Calandretarik ez bada ere, elebidun saila dute Bidaxuneko eskola publikoan, eta preseski, eskaintza horiu luzatu nahi likete Samatze-Hastingara. Horretarako, orain arte euskararentzat plantan ezarri diren dispositiboak gaskoiarentzat ere baliatuko dituzte, hizkuntza sendotzeko xedez. Elkargoko ordezkarien erranetan, haatik, «helburua ez da euskara edo gaskoia bata bestearen kontra ezartzea» batzuetan euskararen sustapena gaitzesten duten hautetsi zenbaiten eskutik ikusi izan den bezala, baizik eta «zailtasunetan diren hizkuntzak sustatzea». Horrenbestez, Samatze-Hastingako eskola publikoan gaskoi indartua saila irekiko dute heldu den ikasturtean, astean hiru oren okzitanieraz eginez. Bastidako Clarenza elkarteak ere diru laguntzaren parte bat eskuratuko du, hizkuntzaren sustapenarentzat, urtean antolatzen dituen hiru hitzordu diruztatzeko.

Bost salaketa Izpurako eskola publikoan gertatu bortizkeria kasuen harira

Orotara bederatzi lekukotasun helarazi dizkiote Baionako prokuradoreari. Denak 1960 eta 2000 urte artean iragandako bortizkeria kasuka dira, fisikok eta sexualak, eskolaren testuinguruan. Asteazken goiz honetan auzitegira hurbildu direnen artean Gilles Parent. Uztaritzeko San Frantses Xabier ikastetxeko ikasle ohia, berak bultzatu zuen hitzaren askatzea sare sozialetan biktimen talde bat sortuz. Joan den martxoan, ikastetxeetako indarkeriari buruzko ikerketa parlamentarioaren batzordean hitza hartu zuen. Aldi honetan eskola publikoan gertatutakoak ere azaleratu dira. Bea Ardoin Izpurako eskola publikoko ikasle ohia izan zen. Berak eta bere hurbilekoak bizi izan zutena aipatu zuen Euskal Irratietako antenan, baina anonimoki. Geroztik beste lekukotasunak bildu eta publikoki mintzatzea erabaki du. Orotara bederatzi salaketa pausatuak izan dira asteazken honetan, erran bezala bost Izpurako eskola publikoan gertatutakoentzat, Uztaritzeko San frantses Xabier ikastegitik bi, bat Domintxaineko eskolatik eta bat Angeluko Jean Jaurès eskola publikotik. Orain arte bezala, kasu gehienak preskripzio epetik kanpo izateko arriskua bada. Baina Gilles Parent-en erranetan "Helburua da neurria hartuak izatea ez dadin gehiago gertatu, eta biktima estatutua errekonozitua izatea. Jende askok eskatzen dizkit aterabideak psikologo bat ikusteko baina ez dute ahal ekonomikoa." Biktima estatutuari esker osasun artak urririk eskuratzea espero dute. Biktimen kolektiboak hautetsien partetik erreakzio eza salatzen du, haiengandik sustengu hitzak espero dituzte.

Duplom legea batzorde misto parekidean eztabaidatuko da

Duplom legea berriz aztertuko da batzorde misto parekidean. Bertan, zazpi senatarik eta diputatuk legea berrikusiko dute. Lege horrek ur biltegien handitzea eta acetamipride pestizidaren baliapena onartzea ahalbideratuko luke, laborarien traben arintzeko aitzakiarekin. Frantzian, acetamipride pestizida 2018tik debekatua da, besteak beste, intsektu polinizatzaileendako kaltegarri baita.Iparraldean gai horrek eztabaida ere piztu da. Alde batetik, FDSEA sindikatu eskuindar-kontserbadorea lege horren alde agertu da, laborarien lana «sinplifikatzeko» eta Europar Batasunean pestizida hori baimendua den beste herrialde batzuetako ekoizpenen lehiari buru egiteko baliagarri izanen delakoan. Bestetik, Confédération Paysanne eta ELB sindikatuak argiki kontra agertu dira, osagarri mailan eta ingurumenaren alorrean ekarriko dituen kalteen ondorioz.

Gibelatu egin dute Europr Batasunean euskara ofizial izateko bozketa

Gibelatu egin dute Europako Batasunean euskara, katalana eta galegoa ofizial izateko eskabideari buruzko bozketa. Espainiako Gobernuak eraman du orain berriro galdea, baina gainerako estatuetako ordezkariak ez dira ados neurriarekin. Neurriak aitzina egiteko aho batez onartu behar dute herrialde guztiek. Euskalgintzaren Kontseiluak bozketa gibelatu izana gaitzetsi du, hizkuntza gutxituen normalizazioa eta biziberritzea laguntzeko aukera bat galdu dela salatuz. Egun, 24 hizkuntza dira ofizialak Europako Batasunean, eta irlandarra da horietarik gutxitua den bakarra.

Alokairu sozialeko etxebizitza sozialak eraikiko dituzte Itsasun

Itsasuko herriko etxeak etxebizitza sozial batzuk ezarri ditu salgai, BRS alokairu erreal solidarioaren bidez. Herritarrek Itsasun berean etxe edo apartamentua erosteko parada izatea da helburua, merkatu libreak onartzen dituen kopuruak baino prezio apalago batean. Nicole Etxamendi Itsasuko axuantak dioenez: «Alokairu erreal sozialaren menpe diren etxebizitzak ez merkeak izanik ere, gaur egungo prezioei konparatuz eskuragarriago den zerbait eskaini nahi diegu Itsasuarrei». T2, T3 edo T4ak ezarri ditu salgai Itsasuko herriko etxeak, Attania eremuan. Etxebizitza sozialak dira, diru sartze mugatu bat duten pertsonei zuzenduak, gaur egun ez baita apartamenturik alokatzeko Itsasun, eta erosteko prezioak ez baitira 500.000 euro baino apalagoak. Baldintza batzuk bete behar dira, horietan garrantzitsuena, diru sarrera muga bat ez gainditzea. Eraikuntza fasea laster hasiko dute eta etxebizitzak 2026ko maiatzerako prest izatea espero dute. Eta ondotik beste proiektu bat ere badu Itsasuko herriko etxeak COL egiturarekin etxe ttipi batzuk eraikitzeko, laster aterako da eskaintza.

Medikurik ez den tokietan plantatzera behartu behar dira mediku gazteak?

Mediku eskasia ikusirik, senatuan eta lege biltzarrean, bi lege proposamen aztertzen ari dira. Alde batetik, Lege biltzarrean gehiengoak bozkatu du mediku gazteak bortxatu behar zirela, medikurik ez den tokietan plantatzerat. Beste aldean, senatuak dio ez direla mediku gazteak bortxatu behar ondorioz, proposamen “arinago” bat egin du hau da, elkartasuna erakutsiz; mediku falta den lekuetan hilabetean bi egunez medikurik ez den leku batera joanez. Frantses lege biltzarrean eta senatuan, mediku eskasiaren kezka aipagai dute. Eskualde batzuetan mediku eskasak direla ikusirik bi proposamen ezberdin aztertzen ari dira. Leku batzuetan medikurik ez dela kontutan harturik, porposatua izanen zaie mediku gazteer leku horietan ln egitea baina bakarrik lan egitea zaila eta ez dela erakargarria diote Lili Iriart eta Maider Loyatho mediku gazteek. Bi mediku gazteek diote proposatutako bi legeak ez direla egokiak, fakultateetan hetsi dituzten ateengatik dela arazo hau gaur egun ageri, hala nola, medikuntzako lehen urtean leku guti direla argudiatuz.

Duplomb legea «eztabaidarik gabe» onartarazi nahi du gobernuak

Ingurumena babesteko arauak arindu, laborarien kexua apaltzeko. Eztabaida piztu du Duplomb diputatuaren lege proposamenak, baita arrangura ere talde ekologisten artean. Izan ere, 2018tik debekatua den acetamiprid intsektizidaren baliapena legeztatzea edota ur biltegi handiak baimentzea aitzinikusten du legeak. FNSEA eta Coordination Rurale sindikatuak haren alde mobilizatu dira astelehenean. Parean aldiz, Confederation Payssane eta kolektibo ekologistek lege proposamen horren kalte larriez ohartarazi dute. Alde batetik, lege horrek agro industriaren interesen alde egiten duela salatu dute, laborari ttikien geroa dudan emanez. Izan ere, lege horrek ur biltegi handien eraikuntza baimendu nahi du. Legea kritikatu dutenen arabera, horrek erran nahi du, laborantza enpresa handiek ur baliabideak monopolizatzen ahalko dituztela.Talde ekologistek ere biodibertsitatean eta gizakion osagarrian eraginen duen kaltea nabarmendu dute. Duplomb neonikotinoideen familiako acetamiprid intsektizida legeztatu nahi du. Produktu hori 2018az geroztik debekatuta dago, intsektu polinizatzaileentzat, adibidez erleentzat, kaltegarria baita, eta ur akuiferoak kutsatu ditzakeelako. Gobernuak lege horren eztabaida saihestu nahi zuen legebiltzarrean, eta ondorioz, legea bertan behera uzteko helegitea aurkeztu du, geroan batzorde misto parekidean onarrarazi ahal izaiteko. Egiteko manera horren kontra mintzatu da Peio Dufau EH Bai alderdiko legebiltzarkidea:

Frantzia Intsumituko eta Berdeen alderdiko diputatuek 3.500 emendakin inguru aurkeztu zituzten lege proposamen horren kontra. Horrek legearen onarpena blokatu zezakeen Asanblada Nazionalean. Horregatik, Duplomb legea batzorde misto parekidean onartzeko bidea lehenetsi du gobernuak. Asteazkenera bitarte, departamendu orotan ekintza sinbolikoak eginen zituztela ohartarazi zuen Arnaud Rousseau agro industriako AVRIL multinazionaleko buru eta FNSEAko presidenteak, baina, ororen buru, bertan behera utzi dituzte mobilizazioak.